Baterinin Yapısı ve Özellikleri

Baterinin Yapısı ve Özellikleri

Genel olarak, kullanılan ağaç ne kadar sert ve sıkı ise verdiği ses o kadar güzel olur, çünkü malzeme ne kadar sert ise o kadar iyi titreşir ve titreşimi kayıpsız iletir.Ne kadar düzgün ve eşit titreşirse verdiği ton da o kadar düzgün olur,aynı davul derilerinde olduğu gibi.Dünyada birçok sert egzotik ağaç çeşidi vardır,hatta bunlar genelde tercih edilen ağaçlardan bile daha serttir. Fakat bir ağacın seçimini etkileyen daha önemli ve geçerli sebepler de vardır,

*ekonomik ve her zaman kolay temin edilebilir olması,
*kolay işlenebilir olması,
*estetik olarak güzel gözükmesi.

Bir ağacın ekonomik olması dünya üzerinde yaygın şekilde ve sürekli bulunabilir olmasına bağlıdır. Kolay işlenebilmesi için uzun ve düzgün lifli olması , az budaklı olması gereklidir. Ayrıca liflerinin ve kesilen katmanların sağlam,güçlü ve sert olması aynı zamanda daire biçiminde kıvrılabilecek kadar da esnek olması şarttır.. Hem bu özelliklere sahip hem de dokuları göze estetik görünen ağaçları kullanabileceğimize göre zaten çok fazla seçenek kalmıyor...

Maple, Birch, Beech, Poplar, Ash, ve Mahogany (veya Lauan) bu özellikleri taşırlar ama bunların dünyanın çeşitli bölgelerinde yetişen birçok çeşidi vardır. . Bu çeşitlerin kendine has değişkenlikleri olsa bile yine de aynı türün ismini taşıyacak kadar benzeşirler ,yani biz incelememizi yaparken Kanada’da yetişen Rock Maple ile başka bir yerde yetişen bir Maple ağacını ayırt etmeyeceğiz yada İskandinavya Birch’ü ile başka bir Birch’ü...genel özellikler üç aşağı beş yukarı aynıdır.

Maple, Birch, ve Lauan Karşılaştırması

Davul yapımında en çok kullanılan ağaçlardır,şimdi biz bu ağaçları kendi aralarında kıyaslayacağız. Lauan bu ağaçlar içinde en yumuşak ve en az alımlı olanıdır.Bu yüzden en çok giriş seviyesine hitab eden ucuz davullarda kullanılır.Ağacın görsel bir estetiği olmadığı için de bu estetik davul kasası üzerine sarılan plastik kaplamalarla sağlanır . Plastik kaplama boya ve ciladan daha ucuza malolduğu için de ekonomiktir.

Maple ve Birch ise üst model ve profesyonel seri davullarda kullanılmaktadır,ikisi de kaliteli ağaçtır ve seçim tamamen kişisel bir tercihtir.Her ikisi de mükemmel ton verir ve sadece cilalansa bile çok hoş gözükür. Bu arada Amerikan davullarında Maple tercih edilmesinin en büyük sebebi tonlarının güzel olmasından ziyade ünlü davul kasası üreticisi KELLER’in patronu Robert Keller ‘dir.Çünkü birçok firma davul kasalarını KELLER’den temin etmektedir.

Maple,Birch ve Lauan tonal karakter olarak birbirinden çok farklıdırlar. Pearl firmasının tercih ettiği African Mahagony ile Lauan’ı birbirinden ayırmamız gereklidir.İkisi de aynı tür olmasına rağmen Lauan daha ucuz bir ağaçtır ve ucuz davullarda kullanılır. Maple’ın bas fekansları mid ve tiz frekanslarına oranla daha fazladır. Birch’ün bas ve tiz frekansları midlerine göre daha fazladır,böylece ekstra güç ve vurgu için tercih edilebilir. African Mahogany ‘nin çok kuvvetli basları yumuşak midleri ve biraz traşlanmış tiz frekansları vardır.

Çoğu kişi Maple’ı daha sıcak tonlu ve düzgün-eşit frekanslı olarak tabir etmektedir.Birch’ü daha parlak olarak tabir edebiliriz çünkü tizleri Maple’a göre daha fazladır. Müzisyenler diğer insanların asla farkedemeyeceği tonal farkları duydukları için enstrüman seçiminde hassastırlar. Bu üç ağaç da (Lauan hariç) farklı karakterde ama muhteşem tınılıdır,seçim tamamen kişisel tercih,yapılan müzik ve uygulama alanına göre belirlenebilir.

Kasa Kalınlığı

Kasa ne kadar kalınsa ses de o kadar yüksek olur.Kasa ne kadar ince olursa ses o kadar baslaşır. Kasa kalınlığını katman sayısına göre yargılamamakta yarar vardır.(Davul kasası katmanların bir araya gelmesi ile oluşur,çok nadir olarak yekpare oyma kasa kullanılır).Bazı firmalar katmanlarını kalın keser,kalınlığı belirleyen kesilen ağacın sertlik ve sıkılık derecesidir.Mesela Lauan ağacı katmanları Birch katmanlarına göre daha kalın kesilir çünkü Birch daha sert ve güçlü bir ağaçtır ince kesilse de dağılmayan bir yapısı vardır. Bir firmanın 9 katmandan oluşan kasası başka bir firmanın 6 katmandan oluşan kasasından daha ince olabilir. Kasanın katmanlardan oluşması tek bir yekpare parçadan oluşmasından daha sağlıklıdır,kasaya dayanıklılık kazandırır . Katmanların ters açılarla ardarda dizilmesi ile yapılan bir kasa daha kalın yekpare bir parçadan yapılan bir kasaya göre daha kuvvetlidir ve daha zor deforme olur.

*Katmanların fazlalığı deriden kasaya iletilen enerjinin iletilme kolaylığını da belirler,bu da davulun tonunu etkileyen en önemli fakörlerden biridir.

İnce kasalar (4 kat, 5mm) deriden kasaya doğru giden ve kasayı titreştiren gücü daha kolay iletirler.Bu titreşimler “ağaç tonu” diye adlandırdığımız doğal akustik tınının duyulmasını sağlar.Özellikle yakın plan işler (küçük mekanlar veya akustik gruplar) ve stüdyo kayıtları için idealdir.

Orta kalınlıkta kasalar (6 kat, 7.5mm) daha sert ve katı olduklarından bu enerji transferine daha dirençlidirler . Daha az titreşirler,hatta ince kasalara göre daha “ soğuk” tınlarlar ama çıkan ses daha yüksek olur. Bu kalınlıktaki davullar genel kullanıma daha uygundur hatta biraz da fazla güç gereken işler için (konser, kalabalık mekanlar , uzaktan mikrofonlama gibi) idealdir. Kalın kasalar (8 kat 10mm ve 10 kat 12.5mm) çok verimlidir çalan kişinin tüm enerjsini seyirciye yansıtırlar. Bu davullar stad konserleri gibi çok yoğun ve yüksek ses gerektiren işler için idealdir . Bu kalınlıktaki trampetler metal trampetler ile yarışabilecek kadar yüksek ses verebilirler.

Kasa Derinliği

Kasa ölçüsü çap ve derinlik olarak belirtilir,mesela 14” çapında ve 5” derinliğindeki bir trampet 14 x 5 olarak yazılır.12” çapında ve 10” derinliğindeki bir tom ise 12 x 10 olarak yazılır.(Amerikalılar bazen önce derinlik sonra çap da yazıyorlar,ama genelde önce çap sonra derinlik yazılması daha yaygındır.)

Bildiğiniz gibi çapı büyük bir davulun tonu daha bas ve daha yüksek olur.. Mesela 16” lik bir bastom’un sesi 12” lik bir tom’a göre daha bas olur.. Kasanın derinliği de sesi aynı sistem dahilinde etkiler,ne kadar derin o kadar bas ve tam tersi. Derin bir davul hem daha bas hem de daha yüksek bir ses verir. Kısa kasalı bir davul çabuk titreşir,doğal bir ton verir fakat daha düşük bir sesi vardır..Bu yüzden 70’lerde Power Tom denilen derin davul ölçüleri Rock grupları arasında popüler olmuştur,yüksek sese ve bas karaktere sahiptirler . Aynı prensipte Jazz müziği için kısa kasalar tercih edilmiştir,daha naturel ve resonanslı (öten,şarkı söyleyen) tonlar bu tip kasalardan çıkar.

Kısa dalga boyları =çabuk titreşim=tiz frekanslar.
Uzun dalga boyları = geç titreşim = bas frekanslar.
İnce kasa = nüanslı sesler =kolay ses alma,bas fr.ağırlıklı.
Kalın kasa = sert ,güçlü çalım = yüksek ses alma.
Kasa malzemesi = ton karakteri (bas,tiz,mid fr. miktarı).

*İnce kasa davullara örnekler:
İnce kasalı davullarda “support ring” adı verilen destek halkaları kullanılır.Bu halkalar davulun alt ve üst kenarlarında bulunur,derinlikleri değişebilir.Verilen ölçüler kasa kalınlığı + destek halkası kalınlığıdır.Baz alınması gereken kalınlık tom”lar için olmalıdır,bas davul ve trampet genelde daha kalın olur.

SONOR DELIGHT (vintage maple)
Tom : 6 kat 6.3 mm. (4.2 mm.+2.1 mm.)
Bas davul : 9 kat 8.4 mm. (6.3 mm.+2.1 mm.)

PEARL MASTERS MMX (maple)
4 kat 5mm. Kasa +2.5 mm. Support ring<

PEARL MASTERS MHX (mahogany)
4 kat 5mm. Mahogany Kasa + 2.5 mm. Maple support ring

TAMA STARCLASSIC (maple)
Tom: 6 kat 5 mm. (support ring opsiyonel) Bas davul: 7 kat 7 mm. (support ring opsiyonel)

*Orta kalınlık kasaya örnekler:

TAMA STARCLASSIC (bubinga)
Tom: 8 kat Bubinga + 1 dış kat maple 7 mm.
Bas davul: 8 kat Bubinga + 1 dış kat maple 8 mm.

Birch (Performer):
Tom: 6 kat 6 mm.
Bas Davul : 7 kat 7 mm.

TAMA SUPERSTAR Custom (Birch + Basswood):
Tom: 4 kat Birch+2 kat Basswood (iç ve dış katman) 6mm.
Bas davul: 5 kat Birch + 2 kat Basswood 7mm.

YAMAHA MAPLE CUSTOM/BIRCH CUSTOM ABSOLUTE:
2 farklı model de de aynı kalınlıklar kullanılmış;
Tom:6 kat 6 mm./Bas davul 7 kat 7mm.

YAMAHA MAPLE CUSTOM :
Tom: 7 kat 7 mm. /Bas davul: 10 kat 10 mm.

YAMAHA OAK CUSTOM (oak):
Tom: 6 kat 6,6 mm. / Bas davul : 7 kat 7,7 mm.

YAMAHA ABSOLUTE BEECH (beech):
8”-10” tom: 6 kat 6mm. / 12”-16” tom 6 kat 7,5 mm.
Bas davul: 8 kat 10 mm.

PEARL SESSION CUSTOM (maple)/STUDIO CUSTOM (birch) / EXPORT CUSTOM (poplar)/MASTERS STUDIO BSX (birch)/MASTERS CUSTOM MRX (maple)
6 modelde de aynı kalınlıklar kullanılmış 6 kat 7,5 mm

*Kalın kasaya örnekler:
TAMA STARCLASSIC (G-maple)
Trampet: 13 kat 10 mm.

SONOR ARTIST SERIES (Beech)
Trampet : 27 kat

PEARL REFERENCE SERIES (Birch+Maple)
Trampet: 20 kat (4 kat Birch + 16 kat Maple)

Kaynak: Yazının orjinali Mike Radcliffe, Alpay Şalt, Gene Okamoto(Pearl) aittir.